Środki prawne ochrony receptury na wyrób spożywczy – artykuł Jakuba Słupskiego dla portalu AgroIndustry.pl

Wraz z postępującą komercjalizacją branży spożywczej i kulinarnej rośnie wartość unikalnych receptur, zarówno potraw, jak i poszczególnych produktów. Oznacza to zwiększoną potrzebę ochrony prawnej tych receptur, które stanowią klucz do smaku i wyglądu wyrobów, a przez to w decydujący sposób przekładają się na ich wartość rynkową.

Receptury – zarówno przepisy kulinarne, jak i sposoby produkcji wyrobów spożywczych – nie należą do najłatwiejszych do ochrony wytworów ludzkiego intelektu. Prawo autorskie nie realizuje tego zadania w pełni, podobnie jak inne kategorie praw własności intelektualnej.

Jakie więc zaproponować rozwiązanie autorom nowych, ciekawych wyrobów spożywczych? Ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa? Ochrona patentowa? A może kombinacja kilku metod? Postarajmy się przyjrzeć temu zagadnieniu bliżej i znaleźć rozwiązanie.

Prawo autorskie

Często pierwszym co przychodzi nam do głowy, kiedy myślimy o ochronie wytworu naszej wyobraźni, jest prawo autorskie – czujemy się bowiem autorami czegoś oryginalnego i nowego, a nasza kreatywność znajduje odbicie w nowatorskich produktach. Tymczasem skuteczne objęcie receptury ochroną prawa autorskiego jest bardzo trudne, o ile w ogóle możliwe.

Prawo autorskie chroni wytwory posiadające cechy twórcze, niezależnie od ich postaci, a więc teoretycznie możliwa byłaby też ochrona potrawy czy wyrobu spożywczego – jednakże byłaby to ochrona fizycznej postaci takiego wyrobu, na zasadzie nieco podobnej np. do ochrony rzeźby. Nie obejmie ona sposobu otrzymania efektu końcowego o interesujących nas parametrach takich jak smak, zapach, określona konsystencja.

Jeśli zatem tym, co tak naprawdę chcemy chronić, jest procedura prowadząca do powstania konkretnego wyrobu spożywczego (tj. przepis lub receptura), to może należałoby po prostu ją spisać i chronić jako swoisty utwór literacki? Niestety, to rozwiązanie także nie spełni naszych oczekiwań: po pierwsze większość przepisów należałoby uznać za wysoce techniczne, a więc pozbawione cech twórczych, a poza tym nawet w przypadku pomysłowego zapisania receptury, np. wierszem, ochronę prawa autorskiego uzyska jedynie warstwa literacka, rozumiana jako kreatywne wykorzystanie języka. Ochrona nie będzie się jednak rozciągała na suche dane przekazane w takim opisie, prawo chroni bowiem tzw. pierwiastek twórczy, którego trudno doszukać się w opisie składników i sposobie ich połączenia, mających, jak wspomniano, raczej techniczny charakter. Dlatego taka receptura będzie możliwa do zrekonstruowania i powtórzenia bez naruszania praw autorskich.

[…]

Zapraszamy do przeczytania całego artykułu.

 

Autor: Jakub Słupski

Print Friendly, PDF & Email